حسن حسن زاده آملى
50
طب و طبيب و تشريح ( فارسى )
آشيانه ) ، و همواره بر اينسان بود . و آن پيرمرد در شكارگاه خود در پوششى چنانكه كار شكارچيان است پنهان بود ، و آن گياه نزديك جايگاهش رسته بود ، پس گاهى كه شوات با افعى سرگرم به جنگ بود ، پيرمرد آن گياه را بركند ، پس چون شوات به رستنگاه آن گياه برگشت آن را نيافت و شروع كرد به گرد رستنگاه آن پيوسته دور زدن تا اينكه افتاد و مرد . پس آن مرد فهميد كه شوات خود را به خوردن آن گياه درمان مىكرد و از زهر افعى نجات مىيافت ( كه گويى افعى دشمن جوجگان شوات است و شوات براى روز مبادا آشيانهاش را در نزديك چنان گياهى مىسازد ) . شيخ رئيس گويد چون آن پير مرد رنگ و شكل آن گياه را برايم حكايت كرد تخمين زدم كه بايد آن گياه كاهوى برّى بوده باشد . [ اهتمام شيخ رئيس به تجربه ] غرض اينكه شيخ رئيس - رضوان اللّه تعالى عليه - واقعهاى تجربى را كه بيانگر يك حقيقت و واقعيت درمانى است چنان اهميت مىدهد كه او را در متن كتاب عظيم الشأن شفاء نقل مىكند تا دانسته شود كه در تأليف كتب طب و يافتن خواص اشياء تا چه پايه اهتمام و اعتناء داشتهاند و مقدمات پيشرفت را براى ديگران فراهم كردهاند . و از اينگونه وقايع تجربى در كتب مربوطه بسيار حكايت شده است . هيچگاه انسان از تحصيل معارف فارغ نبوده است و همواره در كار كاوش و پژوهش و بينش بود و هست . بقول متين شيخ بزرگوار ابن سينا در تعليقات : « النفس الانسانية مطبوعة على أن تشعر بالموجودات . . . » « 1 » . يعنى انسان بر پى بردن به هستىها سرشته شده است كه موشكافى كند تا به تاروپود نهان و
--> ( 1 ) - تعليقات - ط مصر - ص 30 .